Australijski alfabet

15085629542_beb1bdd3b2_bŹródło: Melissa Johnson (Flickr Creative Commons)

A

Aborygeni

Oryginalni mieszkańcy Australii. Szacuje się, że gdy w 1788 roku  Brytyjczycy rozpoczynali kolonizację Australii, na kontynencie żyło między 318tys, a milionem Aborygenów zorganizowanych w plemiona i mówiących ponad 600 różnymi dialektami. Na dzień dzisiejszy w Australii żyje około 517tys osób uważających się za Aborygenów (często niepełnej krwi), co daje 2.5% ogółu społeczeństwa. Przez dziesiątki lat dyskryminowani. Dopiero w 1967 roku zmiany w konstytucji spowodowały, że uznani zostali za obywateli Australii (przez lata zaliczano ich do lokalnej fauny i flory). Lata zaniedbań i dyskryminacji doprowadziły do tragicznej dziś sytuacji ogromnej części Aborygenów.

AC/DC

Najbardziej znany na świecie hard rockowy zespół z Australii. Powstał w 1973 roku i do dziś sprzedał ponad 200 milionów płyt, z czego 71mln w samych Stanach Zjednoczonych. Chyba jedyny zespół w historii, który największy sukces odniósł po zmianie wokalisty – oryginalny wokalista, Bon Scott, zmarł w 1980r. Zespół znalazł się na liście 100 najlepszych zespołów wszechczasów magazynu Rolling Stone.

B

bogan

Slangowe i trochę uwłaczającą określenie na australijskiego prostaka, nieokrzesaną osobę. Bogan stawia ‚mieć’ nad ‚być’, ma marny gust, jest głośny i źle ubrany. Więcej o boganie przeczytasz w jednym z wpisów na blogu. 

barbecue

Narodowy sport w Australii. Smażeniem kiełbasek, steków i warzyw odbywa się w Australii masowo na plażach, w parkach, w ogródkach i na balkonach. Barbecue ma chyba każdy. Przy barbie (pieszczotliwe określenie barbecue) świętuje się wszystko – od zwykłego spotkania ze znajomymi, po urodziny i inne ważne rocznice. O grillowaniu po australijsku przeczytasz też tutaj.

C

Canberra

Prawdopodobnie najnudniejsza stolica świata. Zbudowana w szczerym polu, mniej więcej po środku drogi miedzy Sydney a Melbourne, miała być rozwiązaniem dylematu o tym, w którym z dwóch wielkich miast ma powstać stolica. Zimą strasznie zimna, latem strasznie gorąca. Cały rok strasznie nudna.

D

Dingo took my baby!

To właśnie wykrzyczała Lindy Chamberlaine, gdy podczas kempingu przy Uluru w 1980 roku pies dingo skradł z namiotu jej kilkumiesięczne dziecko. Władze długo nie wierzyły jej w historię o dingo, w wyniku czego Lindy wylądował w więzieniu, skazana za zabójstwo. Po kilku latach uniewinniona, o uznanie prawdziwego powodu śmierci córki walczyła do 2012 roku. Ta najbardziej znana sprawa kryminalna w historii Australii do dziś rozpala. O jej szczegółach pisałam kiedyś tutaj.

E

esky

Lokalne określenie na lodówkę kempingową (od nazwy jednego z ich producentów). W Australii posiada ją każdy. Niekoniecznie w celach kempingowych – służy głownie do chłodzenia piwa przy okazji pikników i grillowania.

F

Ford Falcon

Najlepiej sprzedające się auto australijskiej produkcji w historii. Do dziś sprzedano ponad 3mln egzemplarzy. Produkowany przez australijski oddział Forda. Samochód preferowany przez taksówkarzy i policję.

footy

Skrót od „football”, co wcale nie oznacza piłki nożnej (ta to w Australii, podobnie jak w USA, soccer). Określenie używane w stosunku do tzw. Australian Football oraz rugby (w Australii istnieją dwa kody, czyli odmiany rugby – Rugby League oraz Rugby Union). Najbardziej popularny sport w kraju. W okresie rozgrywek temat footy dominuje nie tylko w biuletynach informacyjnych w telewizji, ale także w rozmowach, głównie między osobnikami płci męskiej.

G

Great Barrier Reef

Największa rafa koralowa i największy żywy organizm na świecie. Składa się z prawie 3000 indywidualnych raf, rozciąga się na ponad 2300km i pokrywa obszar 344 tysięcy km kwadratowych. Widoczna z kosmosu.

H

Holden

Australijski producent samochodów. Od 1931 roku należy do koncernu General Motors. Obecnie produkuje głownie samochody marki Holden, oparte na licencji Opla. To najczęściej kupowane samochody w kraju. W związku ze wpadająca sprzedażą, od 2017 roku cała produkcja przenosi się do Azji.

Home and Away

Lokalna odmiana serialu Klan. Na ekranach nieprzerwanie od 1987 roku, co daje ponad 6000 odcinków. Przez plan przewinęły się setki osób, w tym późniejsze gwiazdy takie jak Heath Ledger, Isla Fisher, Naomi Watts czy Guy Pearce.

I

INXS

Według mnie najlepszy zespół muzyczny wywodzący się z Australii. Założony w 1977 roku przez trzech braci Farriss. Sprzedał ponad 40mln płyt na całym świecie. W 1997 roku tragiczna i nagła śmierć wokalisty, Michaela Hutchence, w zasadzie zakończyła okres sukcesów zespołu, który po znalezieniu nowego wokalisty nigdy nie wrócił już do poprzedniej sławy.

J

jelly fish

Czyli meduza. Jedna z jej odmian, box jelly fish, należy do jednego z najbardziej jadowitych stworzeń na ziemi. W ostatnich 100 latach spowodowała śmierć 60 osób w Australii, więc mimo, że bardzo jadowita, prawdopodobieństwo zostania jej ofiarą jest niewielkie.

K

Kylie Minogue

Największy towar eksportowy Australii w kategorii ‚rozrywka’. Kylie, jak zresztą cała masa innych australijskich gwiazd, zaczynała od grania w serialu Neighbourse (kolejny, istniejący od lat lokalny serial). Karierę wokalną zaczęła od wielkiego przeboju ‚The Loco-Motion”. W Polsce kultowym był swego czasu jej duet z Jasonem Donovanem „Especially for you”.

kangaroo and koala

Dwa najbardziej chyba rozpoznawalne symbole Australii. Oba unikalne dla Australii, oba są torbaczami, choć żyją zupełnie inaczej. Populację kangurów szacuje się na około 50-60 mln (czyli dwa razy tyle co liczba mieszkańców Australii). Koali za to szybko ubywa w związku z czym w 2012 trafiły na listę gatunków zagrożonych

L

Labour Party

Czyli Partia Pracy. Jedna z dwóch największych partii politycznych w Australii. Od 2013 roku w opozycji, wcześniej tworzyła rząd między 2007-2013 oraz 1983-1993. To w czasie ich rządów wprowadzono m.in. podatek od emisji dwutlenku węgla (który właśnie zlikwidował obecny rząd) oraz rozpoczęto ambitny projekt pokrycia Australii siecią szybkiego internetu (National Broadband Network), który od lat krytykowany jest za wykorzystywanie przestarzałych rozwiązań technicznych.

M

mining

Czyli górnictwo. Największe dobrodziejstwo dla lokalnej gospodarki. Dostarcza 5,6% całego GDP, i 35% całego eksportu. To między innymi dzięki górnictwu i dużemu zapotrzebowaniu na surowce na świecie, Australia nie została dotknięta przez kryzys z 2008 roku. Wydobywa się wszystko – od węgla, poprzez złoto, a na uranie skończywszy.

maccas

Australijskie określenie na restauracje McDonald’s, ulubiony lokalny fast food.

N

Ned Kelly

Australijski Janosik tudzież Robin Hood. Żył w latach 1854-1880. Po zabiciu trzech policjantów w 1878 roku stał się najbardziej poszukiwanym przestępcą w kraju. Scena jego śmierci przeszła do historii, gdy ubrany we własnej roboty metalowy Chełm, który wyglądał jak wiadro, stawił czoło policji, z rąk, której zginął. Całą historie można poznać oglądając niezły film biograficzny o przestępcy ze świetnym Heathem Ledgerem w roli głównej.

O

Outback

Czyli australijskie odludzie zajmujące zdecydowaną część kraju, a będące domem dla mniej niż 10% populacji. To na outbacku znajduje się większość złóż mineralnych i eksploatujących je kopalń, a także ogromne rancza/farmy, z których największe (w Australii i na cały świecie) zajmuje powierzchnie 24tys km kwadratowych. Nazywa się Anna Creak Station i leży na terenie stanu Australia Południowa.

P

possum

Jedno z najbardziej australijskich zwierząt. Występuje w ponad 70 odmianach, żyje w miastach (często na strychach domów oraz w parkach) jak i w buszu. Wygląda jak trochę większy i bardziej puszysty szczurek.

Perth

Stolica stanu Australia Zachodnia i jedno z najbardziej wyizolowanych dużych miast na świecie. Od najbliższego dużego miasta, Adelaidy, Perth dzieli 2130km.

Q

Queen

Czyli królowa, brytyjska oczywiście. Formalnie głowa państwa w Australii. W rzeczywistości nie ma w zasadzie żadnych uprawnień, które mogłyby w realny sposób wpłynąć na lokalną politykę. Na miejscu reprezentowana przez Zarządcę (Governor) na poziomie federalnym oraz zarządców dla każdego stanu. Mimo, ze królowa nie znaczy w sensie praktycznym nic dla lokalnej polityki, podczas referendum w sprawie zmiany ustroju politycznego z monarchii na demokracje konstytucyjna społeczeństwo opowiedziało się przeciw zmianom.

R

Rolf Harris

Australijski komik, aktor i tzw. osobowość telewizyjna. Przez lata jedna z najbardziej popularnych osób w telewizji brytyjskiej, dokąd wyemigrowała jakieś 60 lat temu. W 1968 roku dostał nawet od Królowej Order Imperium Brytyjskiego. Szlag trafił wszystko w 2013 roku, kiedy stał się podejrzanym w sprawie o molestowanie nieletnich kilkadziesiąt lat wcześniej. Wyrok skazujący został wydany w czerwcu tego roku, a Harris wylądował w więzieniu w wieku 84 lat.

S

Sydney

Pierwsze miasto założone w Australii przez brytyjskich kolonizatorów i najpiękniejsze miasto na świecie.

surfing

Wśród mieszkańców wybrzeża najchętniej uprawiany sport indywidualny. W niektórych miejscach, np. przy plaży Bondi czy w Byron Bay, ma status religii.

spiders, snakes and sharks

Czyli pająki, węże i rekiny. To czego turyści boja się w Australii najbardziej. To tu żyją najbardziej jadowite stwory na świecie. Mimo to ryzyko śmierci jest niewielkie.

T

tasmanian devil

Czyli diabeł tasmański. Niezbyt urokliwe wyglądający zwierz żyjący tylko i wyłącznie na Tasmanii i mające siłę uścisku szczęki jak hiena. Na dzień dzisiejszy jest gatunkiem zagrożonym, ze względu na panującą wśród populacji diabłów epidemię nowotworu twarzy.

tradies

Czyli tzw. fachowcy – murarze, cieśle, mechanicy, czy malarze. Znani przede wszystkim z wysokich stawek za swoje usługi oraz to, że nigdy nie zjawiają się u klienta o umówionej porze (co wynika głównie z tego, że popyt na ich usługi jest ogromny, za czym idzie ich małe zainteresowanie tzw. customer service)

thongs

Nie mylić ze majtkami-stringami (w amerykańskim angielskim thongs znaczy właśnie stringi). To lokalne określenie na klapki-japonki, najbardziej ukochane przez Australijczyków obuwie.

U

Uluru

Najbardziej niezwykła skała świata i jedna z największych australijskich atrakcji. Leży prawie w samym środku kontynentu. Tylko 15% wystaje nad powierzchnie, reszta schowana jest pod ziemią.

ute

Skrót od „utility”. To samochód z kabiną kierowcy i paką z tyłu. Ulubione auto tradies.

V

Vegemite

Ulubione lokalne mazidło na tosta. To ciemnobrązowa pasta z ekstraktu drożdży i warzyw, z dodatkiem przypraw, będąca bardzo bogatym źródłem witaminy B. Zdecydowanie jedna z tych kulinarnych ciekawostek, z którą trzeba wyrosnąć, by ją lubić. Śmierdzi jak przyprawa do zup maggi.

V8s

Czyli samochody z silnikiem V8. Bardzo niepraktyczne, bo w Australii i tak nie można jeździć szybciej niż 120km/h. Mimo to samochody te zostały szczególnie ukochane przez boganów.

W

weather

Czyli pogoda. Nieopisanie różnorodna w zależności od części kraju – od tropików na północy poprzez środkowoeuropejski na dalekim południu (Tasmania). W Australii jest wszystko od śniegu (w górach), po tropikalne cyklony (głównie w Queensland and Norther Territory).

Wiggles

Idole dzieciaków. Czteroosobowy zespół wykonujący piosenki dla dzieci. Poza Australią niezwykle popularni także w USA. Sprzedali miliony płyt, a liczba milionów dolarów, które na nich zarobili nie mieści się w głowie.

X

XXXX (piwo)

Wymawiane four xs. Najpopularniejsze piwo w stanie Queensland, gdzie jest produkowane. Produkowane od 1924 roku. Zawiera 4.8% alkoholu, a poza Australią sprzedawane jest jako XXXX Export Lager.

Y

yabby

Rodzaj krewetki, wyglądającej trochę jak rak. Występuje w stanie Queensland i Nowa Południowa Walia. Najlepiej smakuje z czosnkiem i chili na maśle.

Z

A zet nie ma, bo słów na tą literę, które jakoś reprezentują Australię brak!

 

Trzy miesiące z Olivią, czyli o tym czego dowiedziałam się dzięki swojej córce
Wszystko co musisz wiedzieć, by zaaplikować o wizę Work and Holiday do Australii

9 komentarzy

    • Cieszę się, że się spodobało :)

      Post a Reply
    • Szczerze mówiąc to nie pamiętam, kiedy ostatni raz słyszałam, żeby ktoś używał tego określenia

      Post a Reply
  1. Pod Z dałbym „Zróżnicowanie kulturowe”. Australia składa się głównie z przybyszów, a tylu różnych nacji ile widzi się np. w Sydney to chyba, cięzko o drugie takie miejsce :)

    Post a Reply

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Poinformuj mnie o nowych komentarzach na e-mail. Możesz także SUBSKRYBOWAĆ ten wpis bez komentowania.